پیام روز جهانی نمایش عروسکی سال 2014 - 1393



پیام روز جهانی نمایش عروسکی سال 2014 - 1393 #1

ای نمایشگران عروسکی جهان!

بیایید در برابر خشونت، نابرابری و بی‌عدالتی بایستیم

ادواردو دی مائورو

 

عروسک در یکی از کهن‌ترین و اصیل‌ترین اشکال هنری ریشه دارد: نمایش؛ نه بازنمایی مقدسات، آنگونه که گاه از آن برداشت می‌شود بلکه نمایش عروسکی از گونه‌ای از اجرا متولد می‌شود که ملموس، خودانگیخته و شفاف است و طبیعتاً به طور فزاینده‌ای پیچیده؛ زیرا اشکال و مضامین متنوعی را در برمی‌گیرد.

به سبب طبیعت عصیانگر، عروسک‌ها از شاهان، امپراطورها، امیران، قیصرها و قدرت‌های ظالم بسیاری آزار دیده‌اند. زیرا این موجود چوبی و پارچه‌ای، در عین حال که دوست‌داشتنی و زیباست، دارای نیروی انتقاد و اعتراض نیز هست و از طعنه، کنایه و طنز، به همراه ذوق و ریتم و تأثیر گزنده بهر می‌گیرد.

احتمالاً بهترین زمانی که می‌توان از این هنر کهن بهره گرفت، دوران جوانی است، زیرا در همین زمان است که جوانان نیز همان انرژی را به همراه شوقِ فراغت و آزادی در خود دارند و با همان اشتیاق به آنچه می‌پسندند و داوری و انتقاد می‌کنند، واکنش نیز نشان می‌دهند. قریب به یقین همین مسئله روشن خواهد ساخت که چرا جوانان رسانه‌های جهانی را که ضروریات را مبتذل می‌پندارند و برای هر چیزِ بی‌ارزشی بهانه‌ای می‌تراشند، نشانه گرفته و با آنها همسو می‌شوند.

چندین دهه است که تئاتر ما تلاش‌های ثمربخشی در جهت نوجوانان داشته، به موضوعات مورد علاقه‌ی آنان می‌پردازد و ایشان را در استفاده از عروسک برای بیان احساسات و نگرانی‌هایشان تشویق می‌کند. البته آنها خود موضوعات ممنوعه‌ای چون خشونت، مافیا، الکلیسم، فساد، بارداری زودهنگام جوانان، تنهایی و دیگر مسائلی که در اجتماعی بی پروا با آن روبه‌رو هستند را مطرح می‌سازند.

نمایش عروسکی می‌تواند و باید بتواند از مجرای خواندن، مطالعه، تحقیق و تجربه‌ی اشکال جدید، الهام‌بخش خلاقیت جوانان برای یافتن زیبایی و تناسب در نمایش‌هایشان باشد و هیچگاه فراموش نکنند که ارتباط ایشان با تئاتر عروسکی باید با انطباق همراه باشد.

با صحبت از انطباق، لغتی که معانی و تعاریف گوناگون دارد، من مسوؤلیتی که برای درک جایگاه واقعی خود در جهان داریم را یادآور می‌شوم؛ اینکه هنگام مواجهه با نمونه‌هایی از سوء‌استفاده از قدرت در دل جامعه‌ی امروز، جایگاه ما چیست؟ - شاهان و امپراطورهای دنیای امروز چه کسانی هستند؟ امروزه آنها بر تخت‌های جواهرنشان نمی‌نشینند، آنها ترجیح می‌دهند جایی نامشخص و نادیدنی باشند. ایشان ابزار ارتباطی را در اختیار گرفته‌اند و خود را در آن پنهان یا آشکار می‌سازند. این پادشاه، هزاران سر دارد، نئولیبرالیسمی فاسد و وحشی‌ست؛ این قیصرها شرکت‌هایی چندملیتی هستند که در پی منافع و قدرت خویش بوده و برای ویرانی زمین و ویرانی زندگی‌ها ارزشی قائل نیستند.

ای نمایشگران عروسکی تمام جهان! بیایید در برابر خشونت، نابرابری و بی‌عدالتی بایستیم. با استفاده از تنوعِ تکنیکی و زیبایی‌شناختیِ این شیوا‌ترین فرم هنری – نمایش عروسکی – و با سرکش‌ترینِ زبان‌ها؛ بیایید انگشت توبیخ و نصیحت را به سوی آنها نشانه رویم و نشان دهیم که چگونه جوانان ما – که به فقدان آرزو متهمند - در حال تلاش برای آفرینش یک دنیای بهتر و انسانی‌تر هستند.

 

ادواردو دی مائورو کیست؟

(متولد آوریل 1928، کوردوبا، آرژانتین)

داستان وی با نمایش عروسکی، با برادر دوقلوی غیرهمسان‌اش، «هکتور دی مائورو» (که هر دو عاشق نمایش عروسکی بودند)، و همسرانشان «لورا دو روخا» و «راشل ونتورینی» و کمپانی لا پارِجا (جفت) گره خورده است. در ابتدا، نمایشگران عروسکی بزرگی چون خاویر ویلافان، پدرو راموس، سزار لوپز اوکان و دیگرانی که نقش ارزنده‌ای در پدیدآوردن دراماتورژی نمایش عروسکی داشتند، الهام‌بخش آنها بودند.

همکاری برادران دی مائورو نشانگر این است که چگونه با نظم و ترتیب و حسن نیت و پشتکار می‌توان یک فعالیت کم و بیش آماتور و بدون نظم و قانون را به حرفه‌ای جدی و سعادتمند بدل ساخت. آنها در سال 1960 در جشنواره‌ی جهانی نمایش عروسکی در بخارست (رومانی) شرکت کردند و جوایزی را از آن خود ساختند. از آن پس در کشورهای سوسیالیست، شناخته شده و به اجرا پرداختند، جایی که می‌توانستند نفع تئاترهای دائمی را از نزدیک درک کنند. این باعث شد که ادواردو فضاهای مشابهی را در سرزمین خود، برای عروسک‌ها ایجاد کند.

می‌توان از لیست جوایز آنها کتاب نوشت. کمپانی وی «تمپو»، و انیستیتوی عروسکی امریکای لاتین که اکنون توسط «ماریتزا پِنیا» کارگردانی می‌شود، پا به پای تئاتر عروسکی جهان پیش می‌روند. سر در ساختمان این تئاتر نوشته است: «برای هنرمندان، فرهنگ خدمت است، برای حکومتها وظیفه و برای مردم، حقی غیر قابل انکار».

 ترجمه از متن انگلیسی منتشر شده در سایت یونیمای جهانی www.unima.org توسط سلما محسنی اردهالی 

روز جهانی نمایش عروسکی 21 مارس مصادف با 1 فروردین